Debian Sosyal Sözleşmesi

Sürüm 1.2, 1 Ekim 2022 tarihinde onaylanmıştır.

26 Nisan 2004 tarihinde onaylanan Sürüm 1.1 ve 5 Temmuz 1997'de onaylanan Sürüm 1.0'ın yerini almıştır.

Debian sisteminin üreticileri olan Debian, Debian Sosyal Sözleşmesi'ni oluşturmuştur. Sözleşmenin bir parçası olan ve başlangıçta uymayı kabul ettiğimiz bir dizi taahhüt olarak tasarlanan Debian Özgür Yazılım Yönergeleri (DFSG), Açık Kaynak Tanımı'nın (Open Source Definition) temeli olarak özgür yazılım topluluğu tarafından benimsenmiştir.

Özgür Yazılım Topluluğu ile Sosyal Sözleşme

Debian %100 özgür kalacaktır
Bir eserin özgür olup olmadığını belirlemek için kullandığımız yönergeleri Debian Özgür Yazılım Yönergeleri başlıklı belgede sunuyoruz. Debian sisteminin ve tüm bileşenlerinin bu yönergelere göre özgür olacağına söz veriyoruz. Debian üzerinde hem özgür hem de özgür olmayan eserler üreten veya kullanan kişileri destekleyeceğiz. Sistemi hiçbir zaman özgür olmayan bir bileşenin kullanımını zorunlu kılacak hâle getirmeyeceğiz.
Özgür yazılım topluluğuna geri vereceğiz
Debian sistemine yeni bileşenler yazdığımızda, bunları Debian Özgür Yazılım Yönergeleri ile uyumlu bir şekilde lisanslayacağız. Özgür eserlerin geniş çapta dağıtılması ve kullanılması için yapabileceğimiz en iyi sistemi yapacağız. Sistemimize dâhil edilen eserlerin yukarı akış (upstream) yazarlarına hata düzeltmeleri, iyileştirmeler ve kullanıcı istekleri gibi konuları ileteceğiz.
Sorunları gizlemeyeceğiz
Tüm hata bildirim veritabanımızı her zaman herkese açık tutacağız. İnsanların çevrim içi olarak gönderdikleri bildirimler, diğerleri tarafından anında görülebilecektir.
Önceliklerimiz kullanıcılarımız ve özgür yazılımdır
Kullanıcılarımızın ve özgür yazılım topluluğunun ihtiyaçları bize rehberlik edecektir. Önceliklerimizde onların çıkarlarını ilk sıraya koyacağız. Kullanıcılarımızın birçok farklı türdeki bilgi işlem ortamında çalışma ihtiyaçlarını destekleyeceğiz. Debian sistemlerinde kullanılması amaçlanan özgür olmayan eserlere itiraz etmeyecek veya bu tür eserleri üreten ya da kullanan kişilerden ücret talep etmeye çalışmayacağız. Başkalarının hem Debian sistemini hem de diğer eserleri içeren dağıtımlar oluşturmasına, bizden herhangi bir ücret talep edilmeksizin izin vereceğiz. Bu hedefleri ilerletmek amacıyla, sistemin bu tür kullanımlarını engelleyecek hiçbir yasal kısıtlaması olmayan, yüksek kaliteli materyallerden oluşan entegre bir sistem sunacağız.
Özgür yazılım standartlarımızı karşılamayan eserler
Bazı kullanıcılarımızın Debian Özgür Yazılım Yönergeleri'ne uymayan eserleri kullanmaya ihtiyaç duyduğunu kabul ediyoruz. Bu eserler için arşivimizde contrib ve non-free alanları oluşturduk. Bu alanlardaki paketler, Debian ile kullanılmak üzere yapılandırılmış olsalar da Debian sisteminin bir parçası değildir. CD üreticilerini bu alanlardaki paketlerin lisanslarını okumaya ve paketleri CD'lerinde dağıtıp dağıtamayacaklarını belirlemeye teşvik ediyoruz. Dolayısıyla, özgür olmayan eserler Debian'ın bir parçası olmasa da, bunların kullanımını destekliyor ve özgür olmayan paketler için (hata takip sistemimiz ve e-posta listelerimiz gibi) altyapı sağlıyoruz. Debian resmî medyası, Debian'ın bu tür bir donanım yazılımı (firmware) gerektiren donanımlarla kullanılabilmesini sağlamak amacıyla, normalde Debian sisteminin bir parçası olmayan donanım yazılımları içerebilir.

Debian Özgür Yazılım Yönergeleri (DFSG)

Özgür Dağıtım (Free Redistribution)

Bir Debian bileşeninin lisansı, herhangi bir tarafın yazılımı çeşitli farklı kaynaklardan gelen programları içeren toplu bir yazılım dağıtımının bir bileşeni olarak satmasını veya ücretsiz vermesini kısıtlayamaz. Lisans, böyle bir satış için telif hakkı bedeli (royalty) veya başka bir ücret talep edemez.
Kaynak Kodu (Source Code)

Program, kaynak kodunu içermeli ve derlenmiş formun yanı sıra kaynak kodu biçiminde dağıtıma da izin vermelidir.
Türetilmiş Eserler (Derived Works)

Lisans, değişikliklere ve türetilmiş eserlere izin vermeli ve bunların orijinal yazılımın lisansıyla aynı şartlar altında dağıtılmasına müsaade etmelidir.
Yazarın Kaynak Kodunun Bütünlüğü

Lisans, kaynak kodun değiştirilmiş biçimde dağıtılmasını yalnızca programı derleme aşamasında (build time) değiştirmek amacıyla kaynak kodla birlikte yama dosyalarının (patch files) dağıtılmasına izin veriyorsa kısıtlayabilir. Lisans, değiştirilmiş kaynak koddan derlenen yazılımın dağıtımına açıkça izin vermelidir. Lisans, türetilmiş eserlerin orijinal yazılımdan farklı bir isim veya sürüm numarası taşımasını zorunlu kılabilir. (Bu bir uzlaşmadır. Debian grubu, tüm yazarları kaynak veya ikili (binary) hiçbir dosyanın değiştirilmesini kısıtlamamaya teşvik eder.)
Kişi veya Gruplara Karşı Ayrımcılık Yapılamaz

Lisans, hiçbir kişiye veya kişi grubuna karşı ayrımcılık yapmamalıdır.
Çalışma Alanlarına Karşı Ayrımcılık Yapılamaz

Lisans, herhangi bir kimsenin programı belirli bir çalışma alanında (field of endeavor) kullanmasını kısıtlamamalıdır. Örneğin, programın bir işletmede veya genetik araştırmalarda kullanılmasını kısıtlayamaz.
Lisansın Dağıtımı

Programa ekli haklar, programın yeniden dağıtıldığı herkes için, bu tarafların ek bir lisans yürütmesine gerek kalmaksızın geçerli olmalıdır.
Lisans Debian'a Özgü Olmamalıdır

Programa ekli haklar, programın bir Debian sisteminin parçası olmasına bağlı olmamalıdır. Program Debian'dan çıkarılır ve Debian olmaksızın, ancak programın lisans koşulları dâhilinde kullanılır veya dağıtılırsa, programın yeniden dağıtıldığı tüm taraflar, Debian sistemi ile birlikte verilenlerle aynı haklara sahip olmalıdır.
Lisans Diğer Yazılımlara Bulaşmamalıdır

Lisans, lisanslı yazılımla birlikte dağıtılan diğer yazılımlara kısıtlamalar getirmemelidir. Örneğin, lisans aynı ortamda (medium) dağıtılan diğer tüm programların özgür yazılım olması konusunda ısrarcı olmamalıdır.
Örnek Lisanslar

GPL, BSD ve Artistic lisansları, özgür olarak değerlendirdiğimiz lisanslara örnektir.

Özgür yazılım topluluğu ile sosyal sözleşmemizi belirtme fikri Ean Schuessler tarafından önerilmiştir. Bu belge Bruce Perens tarafından tasarlanmış, Haziran 1997'de bir ay süren bir e-posta konferansı sırasında diğer Debian geliştiricileri tarafından rafine edilmiş ve ardından Debian Projesi'nin kamuoyuna duyurulan politikası olarak kabul edilmiştir.

Bruce Perens daha sonra Debian Özgür Yazılım Yönergeleri'nden Debian'a özgü referansları çıkararak Açık Kaynak Tanımını (The Open Source Definition) oluşturmuştur.

Diğer organizasyonlar bu belgeden türetmeler yapabilir ve üzerine inşa edebilirler. Böyle yapmanız hâlinde lütfen Debian projesine atıfta bulunun.